Autor godny polecenia, Stanisław Lem

Mistrz science fiction

Obpublikowane

Pisarz kompletny

Twórczość Stanisława Lema jest z pewnością znana polskiemu czytelnikowi, chociażby za sprawą lektur, które były przerabiane w szkole podstawowej i średniej. Jego twórczość można zaklasyfikować jako science fiction, jednak ma ona o wiele więcej warstw, niż wydaje się nam na pierwszy rzut oka. To przede wszystkim pisarz, który stawia na silną analizę filozoficzną i egzystencjalną, starając się w swoich utworach przemycić wątki społeczne, polityczne oraz zgłębić perspektywy rozwoju człowieka. Autor był daleki od pochwały kultury masowej, nie schlebiał nadmiernemu oddaniu się ludzi dobie cyfryzacji, a przede wszystkim nie potrafił pojąć świadomego zahamowania w samorozwoju, nieczytania książek, porzucenia nauki języków obcych czy zwykłej ciekawości, która może prowadzić do ciekawych odkryć i pogłębienia wiedzy.

Lem z początku miał zostać lekarzem, na tę karierę nalegał jego ojciec. Pisarz porzucił studia przed samym końcem, nie składając dyplomu i postanowił spróbować swoich sił w pisarstwie. Jego pierwsze dzieła dość silnie pokazują naiwny (jak sam stwierdzał po latach), a nawet dość wstydliwy wątek zauroczenia systemem socjalistycznym. Bardzo szybko się zmienił, a książki z pierwszych etapów twórczości były świadomie przez Lema blokowane w dodruku. Jego późniejsze prace wykazywały już silną krytykę społeczeństwa komunistycznego, cenzury i hierarchii władzy, a przede wszystkim blokowanie dostępu do zagranicznej kultury, ze szczególnym uwzględnieniem literatury.

Fantastyka naukowa i nie tylko

Stanisław Lem w większości zajmował się pisarstwem fantastycznym, chociaż nie brakuje w jego bibliografii dzieł, które całkowicie stronią od tej tematyki. Analizując bogaty księgozbiór znajdziemy powieści realistyczne, fantastycznonaukowe, groteskowe, a nawet kryminalne i szpiegowskie. Nie ulega jednak wątpliwości, że najbardziej rozwinął motyw podróży kosmicznych oraz prób nawiązywania przez bohaterów kontaktów z pozaziemskimi cywilizacjami. Jego pisarstwo, im dalej w czasie na nie spojrzymy, tym silniej staje się antyutopijne, pełno w nim kataklizmów, upadków cywilizacyjnych i krytyki ideologii – w tym najsilniej systemów totalitarnych.

Lem silnie skupiał się na roli przypadku w życiu człowieka, co pozwalało mu umiejętnie wkomponować odkrycia naukowe i opowiastki filozoficzne z pogranicza świata nauki. Bacznie śledził sposoby i trendy rozwoju cywilizacji i społeczeństw, a jego wielką fascynacją pozostawała praca nad uformowaniem sztucznej inteligencji. Powieści Lema, w zależności od upodobań i zainteresowania tematyką, mogą stać się zarówno trudne, jak i fascynujące w odbiorze.

Book obraz autorstwa freepik - www.freepik.com
Autor godny polecenia, Stanisław Lem

Antyutopia w kosmosie

Obpublikowane

Sztuczna inteligencja, filozofia i upadek cywilizacji

Twórczość Stanisława Lema jest dość obszerna, autor pozostawił po sobie wiele powieści, książek fantastycznych i esejów, z których w głównej mierze wyłania się fascynacja fantastyka naukową. Pisarz należy do najbardziej znanych literatów polskich poza granicami kraju, jego publikacje są przetłumaczone na ponad 40 języków, jest również najbardziej rozpoznawanym nie-realistycznym twórcą polskim. W swojej twórczości bardzo często skupia się na zagadnieniach cywilizacyjnych, sposobie rozwoju społeczeństw i udogodnieniach, którymi ma być m.in. cyfryzacja, które prędzej czy później doprowadzą ich do zguby. Nadmierne zaufanie do zautomatyzowania świata, próby rozwoju sztucznej inteligencji oraz rozbuchanie kultury masowej (której autor, delikatnie rzecz ujmując, nie tolerował) mają być w jego opinii tym, co doprowadzi do upadku człowieczeństwa i rasy ludzkiej w ogóle.

Twórczość Lema w Polsce od samego początku była klasyfikowana między zagadnieniami naukowymi a fantastyką. I choć kilka jego utworów na stałe znalazło się w kanonie lektur szkolnych, to początkowo autor nie posiadał tak dużego poszanowania, ani nawet zrozumienia ze strony recenzentów i władz. Po pierwsze jego wczesne utwory, z wiadomych względów, podlegały cenzurze. Autor zdawał sobie z tego sprawę, ale wiedział też, że nie ma innego wyjścia. Jego początkowa twórczość nosi znamiona sympatyzowania z socjalizmem, co wielokrotnie później było potępiane przez samego pisarza. Dochodziło nawet do tego, że blokował wznowienia swoich powieści, uważając je za nieatrakcyjnie i merytorycznie niewnoszące nic do publicznego dyskursu.

Nagromadzenie “anty”

Stanisław Lem był nie tylko antyutopistą, ale również wypowiadał się bardzo krytycznie o kulturze masowej, mając ją za źródło ogłupiania mas. W swojej twórczości jednocześnie fascynował się zagadnieniem sztucznej inteligencji, by chwilę później przestrzegać przed realnymi konsekwencjami dążenia do jej posiadania i kreowania. Mimo wielu przestróg, poematów filozoficzno-egzystencjalnych, całe rozważania są podane w zgrabnej, niezwykle fascynującej formie podroży kosmicznych i ciekawych, wielowarstwowych bohaterów.

Co ciekawe, im więcej Lem krytykował, tym większe uznanie uzyskiwał. Tak działo się zarówno w kraju, kiedy oburzony systemem komunistycznym zaczął go krytykować, podobnie było w USA, gdzie przyjęto go do gildii pisarzy science fiction, mimo iż usilnie utrzymywał, że tamtejsza literatura to szmira, robiona wyłącznie dla pieniędzy i taniego poklasku.

Cover obraz autorstwa freepik - www.freepik.com
Autor godny polecenia, Szymon Hołownia

Szymon Hołownia

Obpublikowane

Szymon Hołownia znany jest jako dziennikarz i publicysta, działacz charytatywny i społeczny, 8 grudnia 2019 roku oficjalnie ogłosił, że startuje w wyborach prezydenckich. Pełniąc tak wiele ról i obowiązków, znalazł też czas, by zaistnieć jako autor dwudziestu sześciu książek obejmujących zakres literatury pięknej, literatury faktu, religii, literatury podróżniczej. Pierwsze pozycje książkowe jego autorstwa zostały wydane w 2004 roku. Sfera duchowości stanowi  szczególny obszar zainteresowania pisarza i poświęca jej uwagę w swoich dziełach. Do najbardziej znanych pozycji literata należą: “Monopol na zbawienie”, “Kościół dla średnio zaawansowanych”, “Tabletki z krzyżykiem”.

Ścieżka kariery

Autor pochodzi z Białegostoku, po zdanej maturze przeniósł się do Warszawy, by tam w Wyższej Szkole Psychologii Społecznej rozpocząć studia. Dwukrotnie decydował się na nowicjat  w zakonie dominikanów, by ostatecznie zrezygnować i poświęcić się karierze dziennikarskiej.  W swoich zawodowych doświadczeniach podejmował się  pracy ratownika medycznego, co skłoniło go do prowadzenia kursów pierwszej pomocy i założenia białostockiego oddziału fundacji  Pomoc Maltańska. Jest osobą, która działa społecznie. Poza wspomnianą fundacją, założył też dwie inne: Dobrą Fabrykę i Kasisi, których celem jest pomoc najuboższym.

Od 1997 roku zajmuje się dziennikarstwem. Nawiązywał współpracę z   “Gzetą Wyborczą”, publikował również dla “Newsweek Polska”, pełnił rolę zastępcy redaktora naczelnego w “Ozonie”, jego teksty pojawiały się w “Rzeczpospolitej”, “Kulturze Popularnej”, “Przewodniku Katolickim”, magazynie “Wprost” i “Tygodniku Powszechnym”, w którym zawiesił publikowanie felietonów wraz z informacją o kandydowaniu w wyborach prezydenckich 2020. Jego pierwszym programem telewizyjnym było “Po prostu pytam”, w którym występował w 2006 roku. Popularność przyniosło mu współprowadzenie z Marcinem Prokopem programu rozrywkowego “Mam Talent”.

Działalność literacka

Szymon Hołownia w swoich książkach porusza tematy dotyczące spraw ludzkich, sfery duchowej i tego co się dzieje aktualnie w kraju. W przystępny sposób zwraca się do czytelnika, traktując o ważnych kwestiach. Jego książki cieszą się dużą popularnością i dobrym odbiorem. Jest mocno związany z religią katolicką, ale stara się pisząc o niej, znaleźć nowatorskie podejście, by była bardziej przyjazna i zrozumiała dla współczesnego człowieka. W 2013 roku pojawiła się pierwsza książka napisana  w duecie z Marcinem Prokopem -“Bóg, kasa i rock’n’roll”. Przedstawili w niej odmienne zdania dotyczące religii ,kultury i mediów. Wspólne pisanie wypadło na tyle dobrze, że skusili się na kolejne dwie pozycje literackie: “Wszystko w porządku. Układamy sobie życie” i “Pół na pół. Rozmowy nie dla dzieci”, która stanowi podwójną biografię autorów.

Book obraz autorstwa freepik - www.freepik.com